جالب است که میان مانی و محمد، پیامبر اسلام توازی بر قرار است. مانی مایل بود که خود را به عنوان «حواری عیسی مسیح» تشریح کند، اما کلیسای ارتدکس او را مرتد خواند. سبب این اثر تا حدودی آگوستین هیپو است که پس از مدت کمی که به آیین مانی گرویده بود، به مسیحیت روی آورد و نوشتههای او هنوز هم در میان الهیاتدانان کاتولیک، پرنفوذ و تأثیرگذارند. بههرحال بنظر میرسد آیین مانی تا سدههای هفدهم یا هجدهم نیز دوام آورده باشد. مورّخ تازی (عرب) ابن ندیم میگوید: که اویغورخان همهٔ تلاش خود را برای برجسته کردن آیین مانی در قلمرو پادشاهی آسیای میانه (سامان) کرد. در پیوند با تاریخ مردم مازندرانی، باید به این نکته توجه داشت که پیشینه اطلاق نام مازندران به طبرستان، پس از سرایش شاهنامه بودهاست و در نگاشتههای پیش از شاهنامه فردوسی، نامی از مازندران در دست نیست و تاریخ نگاران یونانی و رومی، در گزارشهای تاریخی خود پس از قدرتگیری اشکانیان، نام آن سامان را تپوریا(TAPURIA) قید کردهاند. آیت الله علی خامنهای رهبر ایران در دیدار جمعی از مردم قم با تاکید «قاطعیت» در برخورد با آنچه «عوامل فتنه» خواند، از همه خواست تا از «حرکت خودسرانه» پرهیز کنند.

دکتر رجبی چشم پزشک

در خلال سالهای ۳۷۲ تا ۵۲۴ از حضور این آیین در رم گزارشهایی دردست است و در همین دوران، مانویت به اسپانیا نیز کشیده شد. اما در ۳۷۲ م حق اجتماع از ایشان را والنتی نیان اول سلب میکند. از سال ۱۳۴۹ و در دوران دبیرستان، فعالیت وی با گروه تئاتر در شیراز آغاز شد و در همین سال بود که با جمشید اسماعیلخانی آشنا شد و این آشنایی منجر به ازدواج این دو گشت. در سال ۲۹۷ میلادی یعنی دو دهه پس از اعدام مانی دیوکلسین امپراتور روم دربارهٔ گسترش این آیین در مناطق مدیترانهای امپراتوری هشدار داده بود. مانی که در دوران فرمانروایی شاپور یکم ظهور کرده بود در پیشگاه وی حاضر شد و با ارائهٔ کتاب دینی خود به زبان پارسی بنام شاپورگان از وی اجازهٔ تبلیغ گرفت. در منزل استراحت کرده و از عطسه و سرفه و زور زدن اجتناب کنید. گویا حکمران عراق خالد بن عبدالله قسری آزادیهایی برای انجام فرایض دینی آنها فراهم کرده بود. در حالی که جینی با ریگلرها زندگی میکرد، مادرش معمولاً یک بار در هفته با او در یک پارک یا رستوران ملاقات میکرد، و رابطهٔ آنها همچنان قویتر میشد.

او شخص شاه را از زیر روپوشی که رویش انداخته بودند، شناخت و بر اثر خشم، با قالب کفشی که به دست داشت، ضربهای به او نواخت، اما سربازی که همراه شاه مخلوع بود، از این کار کفشگر به خشم آمد و شمشیرش را کشید و سر کفشگر را از تن جدا کرد. فشار خون بالا در بلند مدت به رگ های خونی کوچک در چشم ها آسیب می رساند، که محدود شدن جریان خون به چشم و آسیب دیدگی شبکیه را به همراه دارد. در ایران نیز تقریبا در اکثریت موارد از روش” فیکوامولسیفیکیشن اولتراسوند” ( اصطلاحا به آن “فیکو” می گویند) استفاده می شود؛ ولی از آن جائی که در تصور عموم، لیزر دقت بالایی دارد، این روش بنام روش لیزری مطرح می شود. نوشتارهای زبانهای چینی نیز ثبت کردهاند که روحانیان مانیگرا به چین آمدند و به بارگاه امپراتوری در سال ۸۳۴ میلادی باج پرداختند. این نوشتارها اثبات میکند که سغد (شمال خاور ایران) مرکز بسیار مهم مانیگرایی در آغاز دوران میانی بودهاست و شاید هم که بازرگانان سغدی بودهاند که این آیین را به آسیای مرکزی و چین گسترش دادند.

ابن ندیم میگوید که بسیاری از آنها به بابل بازگشتند و بابل مرکز ریاست این آیین شد. بدینگونه که آنها را وادار میکردند که مرغی را سر ببرند و از آنجا که آزار جانداران در آئین مانی روا نیست آنان با سرباز زدن از این فرمان ماهیت مانوی خود را آشکار نموده و کشته میشدند. آنها همچنین به تراکیه حمله کردند و به دروازههای کنستانتینوپل رسیدند. فرستادهٔ خاندان سونگ به نام ونگ از پرستشگاههای مانیگرایان در گائوچنگ بازدید کردهاست. برخی پژوهشگران یافتهاند که اندیشهٔ مانیگرایان زیرکانه بر باورهای مسیحی تأثیر داشتهاست، در بحث تضاد نیکی و بدی (خیر و شر) و شکل واضح شیطان. نظر بر این است که پیروان مانی تلاش بسیاری برای مشمول کردن همه آیینهای دینی شناخته شده کردند؛ در نتیجه بسیاری از رسائل مسیحی را از جمله: اعمال توماس را حفظ کردند که در غیر این صورت امکان داشت از میان برود. آیین مانی تا رم پیش رفته بود.